Chuyện tưởng đùa, khoảng hơn một tháng nay thương lái Trung Quốc sang tận TP. Lạng Sơn hay Móng Cái (Quảng Ninh) để đặt hàng, lùng mua gà của Việt Nam. Có một điểm rất lạ là họ chủ yếu tìm mua gà mái ghẹ hay gà mái đẻ với giá rất cao.
GÀ MÁI ĐẺ ĐẮT HÀNG
Từ trước đến nay, thường chỉ có gà giống, gà thịt, gà thải loại Trung Quốc tràn vào Việt Nam, đặc biệt là những dịp lễ, tết hay những thời điểm giá gà trong nước tăng cao. Việc buôn lậu qua các lối mòn, tiểu ngạch từ hàng thập niên qua khiến các lực lượng chức năng như biên phòng, hải quan, công an, thú y, quản lí thị trường vô cùng vất vả trong việc ngăn chặn.
Tuy nhiên, theo chia sẻ của một số lái buôn gà tại tỉnh Bắc Giang và Thái Nguyên, khoảng hơn tháng nay mặc dù giá gà trong nước khá cao song thương lái Trung Quốc vẫn sang tận Lạng Sơn, Móng Cái đặt hàng mua gà mái, gà già, gà trại của Việt Nam với số lượng khá lớn để vận chuyển về bên kia biên giới tiêu thụ.
Lái buôn tại Bắc Giang bắt gà mái đẻ chuẩn bị chở lên Lạng Sơn bán cho Trung Quốc
Trao đổi với chúng tôi khi đang bắt chuyến gà thứ 4 tại Bắc Ninh để chuyển lên Lạng Sơn, vợ chồng anh chị Nguyễn Văn Cường ở huyện Yên Thế, Bắc Giang cho biết, trước đây vợ chồng chị chủ yếu cất gà bán tại chợ Từ Sơn (Bắc Ninh), nhưng qua cánh lái buôn quen biết giới thiệu nên cách đây 10 ngày hai vợ chồng đánh một xe gà mía bố mẹ 7 tạ lên Lạng Sơn bán cho một đầu nậu với giá 78.000 - 80.000 đồng/kg ăn thử. Thấy chất lượng gà ngon, giá cả hợp lí nên phía đầu nậu thông báo loại gà, tiêu chuẩn, cân nặng để vợ chồng chị tiếp tục đi thu mua, nay đã là chuyến thứ 4.
Phun nước chống nóng chuẩn bị cho chuyến đường dài
Theo chia sẻ của vợ anh Cường, phía thương lái Trung Quốc rất kỹ tính trong việc thu mua gà: “Họ chỉ mua gà mái, mà gà mái phải đã đẻ hoặc sắp đẻ mà cánh lái buôn vẫn gọi nôm na là gà mái “mở đít”. Đặc biệt, khách Trung Quốc rất thích mua gà mái mía bố mẹ tại khu vực Yên Thế và các huyện lân cận của tỉnh Bắc Giang. Rất nhiều lần họ còn đòi xem chứng minh thư nhân dân của vợ chồng tôi và những chủ hàng khác xem có phải người Bắc Giang không để đề phòng người nơi khác mang gà đến trà trộn bán giá cao.” Vợ anh Cường chia sẻ.
Còn theo chia sẻ của anh Trần Ngọc Phan ở huyện Lạng Giang (Bắc Giang), bản thân anh đã đi bắt gà và bán cho thương lái Trung Quốc từ hơn 1 tháng nay. Trước đây, anh thường tới các trang trại sản xuất gà giống của Việt Nam để mua gà bố mẹ đẻ kém về bán tại các chợ đầu mối trong nội địa như Hà Đông, Hà Vỹ (Hà Nội). Nhưng khoảng hơn tháng nay, thương lái Trung Quốc lùng mua gà mái đẻ với giá khá cao nên anh chuyển sang đi thu gom gà mái đẻ bán cho các đầu nậu tại Lạng Sơn và Móng Cái, để từ đó họ chuyển sang cho thương lái Trung Quốc. Hiện, bình quân mỗi ngày anh Phan bán được hai xe gà mái đẻ khoảng 1,5 - 2 tấn/xe cho chủ thu mua tại Lạng Sơn và Móng Cái.
Ngoài khu vực Bắc Giang, qua tìm hiểu chúng tôi được biết có một lái buôn tên Đỗ Danh Ngân tại huyện Đồng Hỷ, Thái Nguyên chuyên làm nhiệm vụ đi khảo sát và thương thảo giá cả đầu nậu từ Lạng Sơn về thu mua gà bán qua Trung Quốc. Theo chia sẻ của Ngân, trước khi bắt gà khoảng 3 - 5 ngày, anh có nhiệm vụ tới các trại nuôi gà bàn bạc thống nhất giá cả và đặt cọc tiền, sau khi thống nhất mấy hôm sau thương lái mang lồng sắt chuyên dụng tới bắt gà để chuyển từ huyện Đồng Hỷ (Thái Nguyên) qua huyện Bắc Sơn (Lạng Sơn) rồi xuất sang Trung Quốc. Khác với khu vực Bắc Giang chỉ mua gà mái đẻ, thương lại thu gom tại Thái Nguyên mua cả gà đàn, song gà phải trên 3,5 tháng. Bình quân mỗi ngày anh Ngân bàn giao cho đầu mối thu gom ở lạng sơn 2 - 3 tấn gà ta lai.
CƠ QUAN CHỨC NĂNG NÓI GÌ?
Theo khảo sát của chúng tôi, hiện giá gà lông màu nuôi theo đàn hoặc bán chăn thả trong nước đang ở mức khá cao, dao động từ 70.000 - 90.000 đồng/kg. Bình thường, những năm trước, thời điểm này giá gà bắt đầu xuống do chớm mùa hè sức tiêu thụ giảm, song năm nay giá gà ổn định từ Tết Nguyên đán ở mức 65.000 – 90.000 đồng/kg gà lông. Theo chia sẻ của các lái buôn, cũng một phần nhờ yếu tố Trung Quốc thu mua nên giá gà trong nước mới giữ được ngưỡng đẹp trong thời điểm hiện tại.
Tuy nhiên, khi chúng tôi trao đổi với ông Hoàng Ngọc Tuyên - Chi cục trưởng Chi cục Kiểm dịch động vật vùng Lạng Sơn (Cục Thú y - Bộ NN-PTNT) về hiện tượng Trung Quốc thu mua gà Việt Nam, ông Tuyên cho biết khá ngạc nhiên trước thông tin thương lái Trung Quốc sang mua gà lông màu của Việt Nam. Bởi theo ông Tuyên, hiện gà mái thải loại hay còn gọi là gà trọc Trung Quốc vẫn sang Việt Nam đều đặn, các đơn vị chức năng trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn vẫn bắt giữ và tiêu hủy với số lượng không hề nhỏ mỗi tháng.
Cũng đem thông tin này trao đổi với Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi Nguyễn Văn Trọng, ông Trong cũng tỏ ra khá bất ngờ trước thông tin gà Việt Nam bán được sang Trung Quốc. Nhưng ông Trọng khẳng định, việc Việt Nam bán lợn hơi và vịt lông sang Trung Quốc thì chắc chắn là có với số lượng không hề nhỏ, song với gà ông Trọng tâm sự thật là chưa nắm được thông tin, nhưng rất có thể là chính xác bởi đó là quy luật kinh tế thị trường bình thường hiện nay.
Để tìm hiểu kỹ hơn vì sao phía Trung Quốc một mặt vẫn xuất lậu gà trọc sang Việt Nam, song lại mua gà mái đẻ, gà mái ghẹ của Việt Nam về tiêu thụ chúng tôi dò hỏi qua một số lái buôn, đầu nậu tại Lạng Sơn thì được biết, cách đây vài tháng, một số địa phương của Trung Quốc tiếp giáp Việt Nam bị dịch cúm gia cầm nên hiện đàn gà bị suy giảm mạnh dẫn tới thiếu nguồn cung? Bên cạnh đó, do gà Việt Nam có chất lượng thịt thơm, ngon, ngọt chứ không hôi, dai và bã như gà thải loại Trung Quốc nên được người dân bên đo rất ưa chuộng. Hơn nữa, giá gà lông màu hiện tại ở Việt Nam đang ở ngưỡng khá cao, nhưng so với thu nhập của người dân Trung Quốc tương đối “phải chăng” và đây cũng là một trong những tiền đề để gà Việt Nam có cơ hội “chạy ngược” sang bên kia biên giới phía Bắc.
Việc thương lái Trung Quốc chủ yếu thu mua gà mái của Việt Nam theo tìm hiểu chúng tôi không phải là vấn đề gì đó mờ ám hay bí mật mà bởi thực tế gà mái luôn ngon hơn thịt gà trống nhờ ít gân, thịt ngọt và mềm, giống thói quen tiêu dùng của người miền Nam. Nhìn chung, ở thời điểm này nếu bán được nhiều gà sang biên giới người chăn nuôi trong nước càng có lợi bởi giá sẽ cao và ổn định. Từ đó, rất có thể quy luật thị trường năm nay sẽ có sự thay đổi lớn nếu Trung Quốc tiếp tục thu mua gà tại các tỉnh phía Bắc Việt Nam đến hết mùa hè.
Dù các cơ quan chức năng trong nước cho biết chưa nắm được thông tin gà của ta xuất được sang biên giới phía Bắc, song theo chia sẻ của cánh lái buôn là các đơn vị kiểm tra, kiểm soát về cơ bản cũng “tạo điều kiện”. Mà thực ra, vận chuyển gà trong nước còn gặp đôi chút khó khăn chứ theo cái lái buôn việc bán sang nước bạn khá thuận lợi bởi các cơ quan chức năng phía bên kia gần như họ mở cửa tự do.
Theo Báo Nông nghiệp Việt Nam